تجربه کاربر یا UX چیست؟

تجربه کاربری یا user experience که معمولا به اختصار UX نوشته می شود به تجربیاتی گفته می شود که در استفاده از ابزار یا محصول خاصی در ذهن می ماند و برای ما قابل فهم و پیش بینی می باشد.

ابتدا به فایل صوتی زیر گوش دهیم تا UX را درک کنیم و با تفاوت UI و UX نیز آشنا شویم:

می خواهیم یک مثال قابل فهم بزنیم تا تجربه کاربری را به زبان ساده و راحت بیان کنیم.

تصور کنید شما وب سایتی را باز میکنید سپس با سایتی مواجه می شوید که در طراحی سایت آن، برای نمایش منو از یک آیکون ستاره شکل استفاده شده است یعنی طراح سایت اینطور طراحی کرده، آیا شما با دیدن آیکون ستاره، قبل از اینکه روی آن کلیک نمایید به ذهنتان باز شدن منو خطور میکند؟ 

حالا تصور کنید وب سایت دیگری را باز کردید که در طراحی سایت آن، برای نمایش منو از سه خط بالای هم در کناره صفحه سایت استفاده کرده است یعنی طراح سایت اینطور طراحی کرده، حالا آیا با دیدن سه خط روی هم ذهنتان به سمت نمایش منو پیش میرود یا خیر؟

میدانیم که جواب دوم درست است. این داستان به این معنی است که شما با آن وب سایت، یک رابطه منطقی و یک ارتباط خوبی برقرار کردید و اگر در سایتی دیگر آیکون سه خط را مشاهده کنید نا خوداگاه ذهنتان به سمت باز شدن منو می رود یعنی با توجه به تجربه کاربری یا به زبان انگلیسی user experience که داشتید می دانید که سه خط روی هم یعنی باز شدن منوی سایت.

و یا یک مثال دیگر، شما وقتی در حال چرخ زدن در اینترنت و صفحات وب هستید هرجا که لینک آبی رنگی که زیر آن خط کشیده شده است را می بینید برای شما واضح است که اگر روی آن کلیک کنید به صفحه وب دیگری هدایت می شوید.

حال در نظر بگیرید شما که طراحی سایت میکنید و اثری را خلق میکنید بصورتی این تجربه کاربری را در ذهن داشته باشید و به کار بگیرید که بتوانید از کاربر سایت بازخورد بگیرید و این امکان را به کاربرتان بدهید که بتواند یا مواردی را پیش بینی کند یا اینکه به سادگی و بدون توضیح و راهنما قادر به استفاده از امکانات وب سایت باشد.

امیدوارم با این دو مثال با کلیت تجربه کاربری یا UX آشنا شده باشید. پس در طراحی سایت، این نکته خیلی حائز اهمیت است. اگر وب سایت فروشگاهی باشد و یا طراحی سایت شرکتی، هرکدام استاندارد ها و اصول اص خودشان را دارند، تعریف UX برای هرکدام از انواع سایت ها می تواند متفاوت باشد. برخی موارد شاید در طراحی فروشگاهی اینترنتی حائز اهمین باشد و در شرکتی یا شخصی نباشد، برخی دیگر عمومی باشد.

تعریف UX تجربه کاربری

اگر دقت کرده باشید سبک ظاهری و حتی سبک رفتاری همه چیز در گذر زمان تغییر می کند و به مرور ذهن ها با آن ها هماهنک می شود، مثلا نوار ابزار منو همیشه در بالای پنجره به نمایش گذاشته می شود، یا تصویر سه خط روی هم که به آن اشاره کردیم همیشه منو را تداعی میکند و ناخود آگاه روی آن میزنیم تا گزینه های بیشتری ببینیم.

در پایان این را هم لازم است بدانیم که تجربه کاربری یا UX تاثیر بسزایی در سئوی سایت دارد چرا که در دسترس بودن همه گزینه ها و امکانات در وب سایت و یک تجربه کاربری مناسب باعث پایداری سایت شده و کاربران را به صفحات مختلف سایت هدایت می کند و زمان ترک کردن سایت را نیز کاهش میدهد که در پی آن سئوی سایت یا بهینه سازی سایت برای موتورهای جستجو را بالا خواهد برد.

دوستان به این ها تجربه کاربر می گویند.

UI چیست

UI و UX دو اصطلاحی که بیش از 90 درصد مواقع در کنار همدیگر اند و به اشتباه بیان می شوند و user experience یا همان UX را در پیش تر از این مقاله برای شما مطرح نمودیم و اما UI یا همان user interface که به معنیه واسط کاربری است، ما از طریق رابط کاربری یا همان UX سایت می توانیم با کاربران ارتباط برقرار کنیم از طریق UI سایت می توانیم با کاربران تعامل بر قرار کنیم، این به معنیه تمام گزینه هایی است که در صفحات موجود است مانند متن، چیدمان صفحه، انتقال، انیمیشن های رابط و هر ریز تعامل دیگر می باشد. هر نوع عنصر بصری به نوعی UI سایت مطرح می شد.

تفاوت UI و UX در چیست

تفاوت عمده ای نمی توان برای UI و UX سایت تعیین کرد اما این موضوع بسیار می تواند کمک کند که "هر UX می تواند UI باشد اما هر UI  نمی تواند UX باشد."
UX سایت می تواند یک ارتباط موثر با یک کاربر باشد تا او را متوجه تفاوت ها کند، مانند لینک رنگی وسط سایت که شماره متفاعد به کلیک بر روی آن می کند و یا تب باز شده قبل از سیو یک متن می تواند یک UX متفاوت باشد.

به زبان ساده تر می توان اینطور بیان کرد که UI که به آن user inter face نیز گفته می شود و طرح اولیه یک سایت است که توسط گرافیک کار یا یک UI کار حرفه ای زده می شود و توسط یک فرانت کار پیاده سازی می شود UI تمام نمای یک سایت می باشد که برا کاربر به نمایش می آید و اما UX که به آن user experience گفته می شود، راحتی ارتباط کاربر با سایت از لحظه ی ورود تا لحظه ی خروج از سایت می باشد، طراح سایت باید دیدگاه کاربر را داشته و از دید یک کاربر UX سایت رو پیاده سازی کند و این پیاده سازی به نحوی باشد تا تمام امکانات در دسترس کاربر قرار بگیره و برای پیدا کردن یک چیز در سایت زمان زیادی نگذارد، اگر یک سایت در نما بسیار زیبا باشه اما در راحتی و استفاده از آن کاربر دسترسی راحتی نداشته باشد می توان گفت این سایت UI خوبی داشته است اما UX مطلوبی ندارد، یا برعکس پس متوجه شدیم که این دو در کنار می تواند نقش بسیار مهمی داشته باشد تا یک کاربر را در سایت شما حفظ و نگهداری کند.

"تصور کنید یک سایت هم UI فوق العاده ای داشته باشد و هم UX راحتی این موضوع می تواند در نگهداری کاربران در سایت بسیار موثر باشد."

اجازه بدید با مثالی موضوع رو شفاف تر کنیم

بارها پیش اومده که از یک سایت یا فروشگاه اینترنتی در حال خرید هستید و میخواین برای دسترسی راحت به محصول فروشگاه از فیلتر سایت استفاده کنید اینک نمای کلی فیلتر به چه شکلی باشه و برای استفاده از هر فیلتربه  چه نحوه ای نمایش داده شود و به چه شکلی باشد به طراحی UI بستگی داره اما اینکه در هر فیلد چه المان هایی باشد تا دسترسی راحتتر و برای کاربر به ارمغان بیاره به طراحی UX سایت بستگی داره.

ارتباط فرانت اند با UI و UX

خیلیا فکر میکنند وقتی پیاده سازیه UI و UX توسط یک فرانت اند صورت میگیرد، پس حتما فرانت اند یک UI  و UX می باشد ولی اینطور نیست، گزینه ی صحیح به این صورت است که حتی در پروژه های کوچک هم تجربه ی کاربری یا همان UX و یا UI یا همان طراحی رابط کاربری با یک شخص باشد و پیاده سازی این استاندارد ها و طرح ها با شخص دیگری چون این دو موضوع خیلی متفاوت هستند و هر کدوم به دنیای خاص خودشون و داره، 

چگونه یه طراح UX و UI موفق بشیم

  1. برای طراح UI و UX موفق شدن باید خیلی ریز بین تر بشید، باید تمام المان های وب سایت و آنالیز کنید باید روزانه چند ساعت مطالعه کنید.
  2. کار با ابزار های UI و UX یاد بگیرید و رو پیاده سازی طرح خود کار کنید تا طرح نهایی خود را مشاهده کنید.
  3. با کپی کردن طراحان بزرگ شروع کنید باید درک کنید همزمان باید متوجه نوع طراحی آن ها بشید.
  4. پروژه های فرضی ایجاد کنید و نمونه سایت های خود را بررسی کنید
  5. یاد بگیرید و تمرین کنید، خسته نشید با قدرت ادامه بدید.

در این مقاله سعی کردیم تفاوت عمده ی UI و UX سایت رو برای شما شفاف کنیم و متوجه تعریف کلی این دو معقوله بکنیم. امیدوارم این مقاله برای شما کافی بوده باشد.